ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ: BẮT ĐẦU TỪ “BÌNH DÂN HỌC VỤ SỐ” TRONG MỖI GIA ĐÌNH, MỖI CÔNG DÂN

Trong tiến trình phát triển đất nước, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu thế, mà là mệnh lệnh của thời đại. Ở Việt Nam, tư duy về chuyển đổi số đang dần đi vào chiều sâu, từ các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, cho đến từng người dân, từng gia đình.

Nếu trước đây, phong trào "Bình dân học vụ" giúp người dân biết chữ, thì nay, "bình dân học vụ số" là hành trình giúp mỗi người dân biết sử dụng công nghệ số, ứng dụng nền tảng điện tử để tiếp cận tri thức và tham gia quản trị xã hội.

Bình dân học vụ số – Nền móng của công dân số hiện đại

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tri thức số là sức mạnh mới.

Không chỉ giới trí thức hay cán bộ công chức, mà ngay cả người nông dân, tiểu thương cũng cần thành thạo các kỹ năng số cơ bản. Ở xã Nguyễn Văn Linh (tỉnh Hưng Yên) nhiều lớp tập huấn “bình dân học vụ số” được tổ chức,

giúp người dân biết cách tra cứu thông tin, đăng ký thủ tục hành chính qua mạng, và đặc biệt là làm quen với ứng dụng định danh điện tử Vnid – chiếc “chìa khóa số” của mỗi công dân.

Vnid – Công cụ định danh số, nền tảng cho quản trị minh bạch. Vnid không đơn thuần là một phần mềm hành chính. Đây là nền tảng định danh điện tử quốc gia, giúp kết nối công dân với hệ thống chính quyền số, đồng thời đảm bảo an toàn, minh bạch trong mọi giao dịch.

Với Vnid, người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thông tin bảo hiểm, giáo dục, đất đai, và ký số trên môi trường điện tử – Những việc tưởng chừng xa vời, nay trở nên dễ dàng, thuận tiện.

Trách nhiệm của mỗi công dân và vai trò của chính quyền cơ sở

Chuyển đổi số không thể thành công nếu chỉ là chủ trương từ trên xuống. Nó cần được hiện thực hóa bằng ý thức tự học hỏi, tinh thần cầu tiến và sự chủ động của mỗi công dân. Mỗi gia đình cần trở thành “tế bào số” của xã hội – Nơi người trẻ hướng dẫn người lớn tuổi học cách sử dụng điện thoại thông minh, nơi cha mẹ cùng con cái thực hành khai báo y tế, đăng ký học trực tuyến, thanh toán không tiền mặt. Về phía chính quyền, cấp ủy và UBND xã Nguyễn Văn Linh đã tích cực triển khai với các tổ chức đoàn thể để mở lớp hướng dẫn sử dụng số, hỗ trợ kỹ thuật, tuyên truyền qua loa truyền thanh, và đưa nội dung chuyển đổi số vào tiêu chí đánh giá nông thôn mới nâng cao. Chính những hành động cụ thể này đã giúp xã Nguyễn Văn Linh trở thành điểm sáng trong phong trào “toàn dân học và hành kỹ năng số”.

Đổi mới sáng tạo – Động lực phát triển bền vững

Khi công dân làm chủ công nghệ, đổi mới sáng tạo không còn là đặc quyền của giới chuyên gia. Người nông dân có thể tra cứu kỹ thuật trồng trọt, dự báo thời tiết; doanh nghiệp nhỏ có thể tiếp cận thị trường trực tuyến; học sinh có thể học với thầy cô khắp thế giới. Tất cả đều bắt đầu từ năng lực số của từng cá nhân. Đổi mới sáng tạo, xét đến cùng, chính là khả năng vận dụng tri thức và công nghệ để tạo ra giá trị mới cho cộng đồng. Chuyển đổi số không chỉ giúp cải cách hành chính, mà còn thúc đẩy dân chủ hóa tri thức – Nơi mọi người dân đều có quyền được tiếp cận, học hỏi và sáng tạo.“Bình dân học vụ số” chính là nhịp cầu nối giữa truyền thống học tập của dân tộc với thời đại số hôm nay.

Khi mỗi người dân trở thành công dân số thông minh, biết sử dụng hiệu quả thiết thực Vnid và các nền tảng, ứng dụng số khác và các công cụ điện tử phục vụ đời sống, thì xã hội Việt Nam sẽ vững vàng bước vào kỷ nguyên mới – Kỷ nguyên của đổi mới sáng tạo, quản trị minh bạch và phát triển bền vững. Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ mỗi con người, mỗi mái nhà, và mỗi hành động nhỏ hướng tới tương lai số của đất nước.

Tác giả: Nguyễn Chí Hưng.