HỒNG HÀ NỮ SĨ ĐOÀN THỊ ĐIỂM VÀ NHÀ LƯU NIỆM TẠI THÔN NGUYỄN BÌNH
Hồng Hà nữ sĩ Đoàn Thị Điểm – Danh nhân văn hóa tiêu biểu của dân tộc (1705 – 1748)
Hồng Hà nữ sĩ Đoàn Thị Điểm là một trong những nữ sĩ tài hoa, tiêu biểu của nền văn học Việt Nam thế kỷ XVIII. Bà nổi tiếng là người thông minh, học rộng, văn hay, có tài ứng đối và nhân cách cao đẹp, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử văn học và văn hóa dân tộc.
Tên tuổi của bà gắn liền với bản diễn Nôm kiệt xuất Chinh phụ ngâm, tác phẩm nổi tiếng của Đặng Trần Côn, được chuyển thể bằng ngôn ngữ thơ Nôm giàu sức biểu cảm, thể hiện sâu sắc tâm trạng người chinh phụ trong cảnh chiến tranh chia lìa. Tác phẩm không chỉ có giá trị nghệ thuật đặc sắc mà còn thể hiện tinh thần nhân văn, khát vọng hòa bình và hạnh phúc lứa đôi của con người.
Bên cạnh tài năng văn chương, Đoàn Thị Điểm còn được biết đến qua những tác phẩm thể hiện vốn tri thức sâu rộng, tư duy sắc sảo và sự quan tâm đến vận mệnh đất nước. Trong đó, Truyền kỳ tân phả là tác phẩm văn xuôi chữ Hán tiêu biểu, góp phần khẳng định vị trí đặc biệt của bà trong lịch sử văn học trung đại Việt Nam. Bà cũng được nhắc đến với tư tưởng trị quốc, những quan điểm về đạo làm người và cách dùng người trong xã hội đương thời.
Những tư tưởng đề cao sự chính trực, chống thói tham nhũng, bè phái, đặc quyền, đặc lợi; coi trọng người tài, lắng nghe lời nói thẳng thắn và tránh xa sự xu nịnh là những bài học có ý nghĩa tham khảo đối với công tác quản lý xã hội và xây dựng nền hành chính liêm chính, vì Nhân dân phục vụ ngày nay.
Cuộc đời và sự nghiệp của Hồng Hà nữ sĩ Đoàn Thị Điểm là biểu tượng cho trí tuệ, tài năng, phẩm hạnh và nghị lực của người phụ nữ Việt Nam. Tên tuổi của bà mãi được trân trọng trong dòng chảy văn hóa dân tộc, là niềm tự hào của quê hương và là nguồn cảm hứng cho các thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống.
Nhà lưu niệm bà Đoàn Thị Điểm có địa chỉ tại thôn Nguyễn Bình, xã Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên
Nhằm bảo tồn, tôn vinh và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa gắn với danh nhân Đoàn Thị Điểm, công trình Nhà lưu niệm bà Đoàn Thị Điểm được đầu tư xây dựng với kiến trúc truyền thống, tạo không gian trang nghiêm phục vụ hoạt động tưởng niệm, dâng hương, giáo dục truyền thống và giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp của nữ sĩ.
Thời gian xây dựng
Ngày khởi công: 10/12/2021.
Ngày hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng: 29/12/2022.
Quy mô và các hạng mục công trình
Khu di tích Nhà lưu niệm bà Đoàn Thị Điểm có tổng diện tích 1.440 m², được xây dựng mới từ năm 2021 và đưa vào sử dụng từ năm 2022. Công trình gồm các hạng mục chính:
Nhà lưu niệm: Là công trình trung tâm, xây dựng một tầng, diện tích khoảng 170 m², mang kiến trúc truyền thống hình chữ “Đinh”, mái đao, gồm tiền tế và hậu cung. Phần tiền tế được thiết kế theo kiểu nhà ba gian hai chái. Kết cấu gỗ lim, hệ vì kèo được chạm khắc hoa văn truyền thống; mái lợp ngói mũi hài, các chi tiết bờ nóc, bờ chảy, đầu đao được trang trí theo phong cách kiến trúc cổ truyền. Không gian bên trong được bố trí trang nghiêm, phục vụ việc tưởng niệm và tri ân nữ sĩ.
Nhà quản lý, đón tiếp: Diện tích sàn khoảng 75 m², xây dựng một tầng theo kiến trúc truyền thống, gồm ba gian hai chái. Công trình phục vụ công tác quản lý, đón tiếp khách tham quan, các đoàn đại biểu và tổ chức hoạt động tại khu di tích.
Nhà thủ từ: Được xây dựng một tầng, theo kiến trúc truyền thống, phục vụ công việc trông nom, chăm sóc và gìn giữ không gian thờ tự.
Nhà vệ sinh: Diện tích khoảng 30 m², gồm khu vệ sinh nam, nữ riêng biệt và khu vực rửa tay chung, đáp ứng nhu cầu của khách đến dâng hương, tham quan.
Cổng và tường rào: Cổng được thiết kế theo kiểu tứ trụ truyền thống, kết hợp các họa tiết trang trí mang phong cách kiến trúc cổ. Hệ thống tường rào xây gạch, trang trí gạch hoa gốm, mái ngói và các trụ đỉnh hoa sen, góp phần tạo nên tổng thể hài hòa, trang nghiêm cho khu di tích.
Bình phong: Được chế tác bằng đá xanh Thanh Hóa, có các họa tiết vân mây và chữ Thọ, vừa mang giá trị thẩm mỹ, vừa thể hiện những quan niệm văn hóa truyền thống.
Sân nhà tưởng niệm: Được thiết kế bảo đảm thoát nước, lát gạch và đá tại khu vực thần đạo phía trước nhà lưu niệm. Hệ thống bồn cây, ghế ngồi và cảnh quan xung quanh góp phần tạo không gian xanh, sạch, đẹp, thuận tiện cho các hoạt động tưởng niệm và tham quan.
Lầu hóa vàng: Xây dựng bằng gạch chịu lửa, mái bê tông cốt thép dán ngói mũi hài, phục vụ các hoạt động theo phong tục truyền thống tại khu di tích.
Cột cờ: Sử dụng inox, cao 15 m, chân cột được xây dựng bằng bê tông cốt thép, góp phần hoàn thiện cảnh quan tổng thể của công trình.
Ý nghĩa của công trình
Nhà lưu niệm Hồng Hà nữ sĩ Đoàn Thị Điểm được UBND tỉnh Hưng Yên ra quyết định 315/QĐ - UBND ngày 16/02/2023 xếp hạng di tích cấp tỉnh, đây là công trình có ý nghĩa trong việc bảo tồn, tôn vinh các giá trị lịch sử, văn hóa gắn với danh nhân. Đây là địa điểm để cán bộ, đảng viên, Nhân dân, học sinh và du khách đến dâng hương, tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp của nữ sĩ; qua đó bồi đắp lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê hương, đất nước và ý thức gìn giữ di sản văn hóa.
Việc quản lý, bảo vệ và phát huy hiệu quả giá trị của Nhà lưu niệm không chỉ góp phần gìn giữ dấu ấn của một nữ sĩ tài danh mà còn tạo điều kiện phát triển các hoạt động giáo dục truyền thống, sinh hoạt văn hóa và quảng bá hình ảnh quê hương Nguyễn Văn Linh./.
BBT
